Teoria wyboru publicznego

Drukuj

democracy

„Dla przykładu, ewentualny nabywca domu wybiera spośród dostępnych mu alternatyw, biorąc pod uwagę swoją sytuację osobistą i w pełni czerpie korzyści oraz ponosi koszty swoich decyzji. Decyzja zakupu jest dobrowolna i dojdzie do transakcji, tylko jeśli obaj ― kupiec i sprzedawca ― wyjdą na tym dobrze. Jeśli, z drugiej strony, polityk proponuje projekt, który obiecuje chronić społeczność nowych nabywców domów przed powodzią, działanie zależy od przynajmniej niektórych jego sąsiadów głosujących za podatkiem, który obciąży zarówno ich, jak i innych. Ponieważ korzyści i koszty projektu będą współdzielone, nie ma gwarancji, że każdy z nich doświadczy dobrobytu w tym samym stopniu. Poparcie dla projektu prawdopodobnie będzie pochodziło ze strony właścicieli domów położonych na terenach zalewowych, którzy oczekują, że najbardziej na nim zyskają. Ich poparcie zwiększy się, jeśli cała społeczność zostanie jednolicie opodatkowana. Właściciele domów położonych daleko od terenów zalewowych, dla których koszty projektu przewyższą przewidywane korzyści, racjonalnie zagłosują przeciw propozycji; jeśli znajdą się w mniejszości, zostaną zmuszeni do płacenia. O ile zasada głosowania nie wymaga jednomyślnej zgody, umożliwiającej każdej jednostce zawetowanie propozycji, która jej zaszkodzi, albo o ile poszkodowani nie mogą łatwo przenieść się w miejsce objęte inną polityczną jurysdykcją, to kolektywny proces decyzyjny będzie pozwalał większości narzucać swoje preferencje mniejszości.”

— William F. Shughart II, Teoria wyboru publicznego

Czytaj również